De toekomst van de Zon (en de aarde)

In dit diagram kunt U zien hoe de kleur en de helderheid van de Zon in de loop van de tijd zullen veranderen. Sterrenkundigen gebruiken dit diagram erg veel, het heet een Herzsprung-Russell diagram.

A
Hier begint de Zon met kernfusie in z'n kern. Dit kan je dus de `geboorte' van de Zon noemen.

B
Hier is ongeveer de helft van de waterstof in de Zon op. Dit is zoals de situatie momenteel ongeveer is.

C
De waterstof in de kern is nu op, en begint de verbranding van waterstof rond de kern. Hierdoor zwelt de Zon op; z'n straal wordt 40 % groter en z'n lichtkracht 2 maal zo fel.

D
Anderhalf miljard jaar later is het oppervlak van de Zon 3.3 keer zo groot als nu, en z'n temperatuur ongeveer 4300 graden. Vanaf de aarde ziet hij er dan als een grote oranje schijf uit; Probleem is alleen dat de aarde daardoor ook zo'n 100 graden warmer wordt dan hij nu is en alle water dus verdampt. Het is dus zeer twijfelachtig of er mensen zullen zijn om dit schouwspel te zien...

250 miljoen jaar daarna zal de Zon 100 keer zo groot worden als nu, en 500 maal meer licht uitzenden. Vanaf de lava-zeeen van de tegen die tijd gesmolten aarde gezien neemt de rode Zon dan bijna de helft van de hemel in beslag.

E
Hier is de kerntemperatuur van de Zon zo hoog opgelopen dat in een keer een groot deel van de helium fuseert tot koolstof. Door deze klap wordt waarschijnlijk ongeveer een derde van de Zon de ruimte in geblazen.

Wat er daarna gebeurt is momenteel nog niet goed bekend. De Zon zal wel helderder worden, en de oppervlakte temperatuur neemt toe. Omdat de Zon zo groot is, verliest hij een groot deel van de buitenste lagen in de vorm van een heel dichte zonnewind. Dit is een planetaire nevel, en een voorbeeld daarvan is hier rechts te zien.

Daarna blijft er slechts een witte dwerg over, met ongeveer de helft van de massa van de huidige Zon, maar met een enorme dichtheid van zo'n 2 ton per kubieke centimeter (pers maar eens een auto of twee in een vingerhoed; zoiets). Die witte dwerg koelt langzaam af, tot hij geen straling meer uit zendt.
Het einde van het zonnestelsel is dus een zwarte dwerg, en daar omheen cirkelen misschien nog de asresten van de planeten.
Maar zo ver is het nog lang niet hoor!

Tot zover de reis. Er is nog veel meer te vertellen over de Zon; een overzicht daarvan is te zien in het boekje van Paul Groot (email naar paulgr@astro.uva.nl)

Deze `Virtuele Reis' is gemaakt door Michiel Berger, AIO op het Sterrenkundig Instituut van de Universiteit van Amsterdam. Het meeste van het gebruikte materiaal is afkomstig van het Internet; een aantal illustraties zijn zelf gemaakt met PhotoShop. Een overzicht van de mooiste/beste/leukste WWW-sites is te vinden in het WWW Planetarium.

Gastenboek